Διδακτική και μαθησιακή διαδικασία

Προλεγόμενα…

Για να μάθεις πρέπει να υπάρχεις…Για να υπάρχεις ως άτομο στην τάξη, πρέπει να σε έχουν αναγνωρίσει ως άτομο…Για να αναγνωριστεί ο μαθητής ως άτομο πρέπει ο δάσκαλος να τον ακούει και να τον σέβεται… Να αναρωτηθούμε τι σημαίνει για έναν δάσκαλο να διδάσκει, τι σημαίνει για έναν μαθητή να μαθαίνει… Ποιες διαδικασίες ακολουθούνται στη διδασκαλία, ποιες προοπτικές μάθησης διασφαλίζονται για τον μαθητή να καταλάβει…Να διερωτηθούμε να και πόσο τον βοηθούμε να γνωρίσει τον εαυτό του και να επεξεργαστεί μεθόδους εργασίας που ταιριάζουν στον τρόπο που μαθαίνει.

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι ο μαθητής πρέπει να βρίσκεται στο Κέντρο των μαθησιακών διαδικασιών…Αυτοί που μαθαίνουν είναι οι μαθητές και όχι οι Δάσκαλοι, οι οποίοι συνήθως δουλεύουν περισσότερο… Να σκεφτούμε , ακόμη πόσο αποτελεσματικές είναι οι τεχνικές που τους προτείνουμε, πόσο είναι εφαρμόσιμες…. Γι αυτό ο καθένας επεξεργάζεται το δικό του τρόπο μάθησης, τελικά… Αυτό που αποκαλούν μέθοδο φαίνεται στα στοιχεία της έρευνας ότι: 30% μαθαίνουν με αποστήθιση, όταν δεν καταλαβαίνουν αμέσως… 74% δεν συνδέουν το προηγούμενο με το καινούργιο μάθημα 35% δεν σημειώνουν τα ουσιώδη σημεία, ώστε να σχηματίσουν μια σφαιρική εικόνα… 27% δεν κάνουν επανάληψη ενός μαθήματος, πριν προχωρήσουν στις ασκήσεις εφαρμογής… 22% δεν προγραμματίζουν τη δουλειά τους40% δυσκολεύονται να υπολογίσουν το χρόνο που είναι απαραίτητος για μια εργασία34% αφήνουν για την τελευταία στιγμή τις δύσκολες ή βαρετές εργασίες… 56% δεν καταβάλλουν καμιά ιδιαίτερη προσπάθεια για τα αντικείμενα που δεν τους ενδιαφέρουν καθόλου… Τα στατιστικά δεδομένα που σημειώθηκαν, ενδεικτικά, στην ουσία αποκαλύπτουν τους πιο γνωστούς (αλλά όχι δοκιμασμένους) και παγιωμένους τρόπους μελέτης των μαθητών:

Τρόποι μάθησης:

Μάθηση με αποστήθιση, όταν δεν καταλαβαίνω αμέσως, Σύνδεση του προηγούμενου με το καινούργιο μάθημα, Εντοπισμός των ουσιωδών σημείων και σχηματισμός σφαιρικής εικόνας, Οργάνωση επανάληψης ενός μαθήματος, πριν από τις ασκήσεις εφαρμογής, Προγραμματισμός της εργασίας, Αδυναμία υπολογισμού του χρόνου, που είναι απαραίτητος για μια εργασία, Αδυναμία αντιμετώπισης της εργασίας στον κατάλληλο χρόνο. Αντιμετώπιση των δύσκολων και βαρετών εργασιών την τελευταία στιγμή, Καμία προσπάθεια για τα αντικείμενα που δεν ενδιαφέρουν καθόλου. Πρέπει να διερωτηθούμε τι είναι εκείνο που εμποδίζει τους μαθητές να μάθουν… Όσο και αν ακούγεται απλοϊκό ή μοιάζει απίστευτο, δεν έχουμε μάθει την τέχνη της πραγματικής βοήθειας προς τα παιδιά … Συνήθως, τους λύνουμε προβλήματα από τότε που είναι ακόμη μωρά… Δεν τα βοηθούμε, όπως πρέπει για να μάθουν να λύνουν μόνα τους τα προβλήματά τους… Με την παραμικρή δυσκολία που θα δείξει το παιδί, ακόμη και στους χειρισμούς βασικών αναγκών του, επιδεικνύουμε μια σαφώς υπερβολική διάθεση να «διευκολύνουμε» το προβληματισμένο παιδί, παρά να το οδηγήσουμε, με διακριτική βοήθεια σε έναν προσανατολισμό «άσκησής» του στον τρόπο της αυτοδύναμης αντιμετώπισης του προβλήματος που το απασχολεί…

Πώς μπορούμε να το βοηθήσουμε τους μαθητές αποτελεσματικότερα

Ο καλύτερος τρόπος είναι να οδηγήσουμε το παιδί στην αυτογνωσία και στην επεξεργασία μεθόδων που προσαρμόζονται στην Προσωπικότητά του. Θα πρέπει, δηλαδή να ξεκινήσουμε από αυτόν που μαθαίνει… Θα στηριχτούμε στις δυνατότητές του, έχοντας πάντα υπόψη την κοινωνική και την αλληλεπιδραστική διάσταση των μαθησιακών διαδικασιών. Στη συνέχεια θα τον οδηγήσουμε στην οικοδόμηση της δικής του γνώσης…Αφού πρώτα το οδηγήσουμε στη συνειδητοποίηση της Προσωπικότητάς του και στην ανάγκη να βελτιωθεί…

Τι νόημα θα δώσουμε στον όρο «διδάσκω»…:

Ότι δίνω στο παιδί κάτι έτοιμο…, Ότι του μεταφέρω μια προσαρμοσμένη γνώση…, Ότι κάνω κάτι στη θέση κάποιου άλλου…, Ότι πλαισιώνω, ελέγχω, αξιολογώ, ανταμείβω, υποστηρίζω…, Μήπως, ότι θέτω στη διάθεση των μαθητών τον εαυτό μου…, Ότι είμαι η βασική πηγή του υλικού τους…, Ότι πρέπει να τους προτείνω μια σειρά ασκήσεων διευκόλυνσης, Ότι πρέπει να προκαλώ τους μαθητές με μια πολύπλοκη κατάσταση, Ότι με διάφορα αντιπαραδείγματα πρέπει να φέρνω τους μαθητές αντιμέτωπους με προηγούμενες συνήθειες μάθησης…

Τι νόημα θα δώσουμε στον όρο «μαθαίνω»…:

Ότι συλλέγω ένα σύνολο πληροφοριών…, Ότι απομνημονεύω μια ποσότητα γνώσεων…, Ότι βελτιώνω το επίπεδο των γνώσεων…, Ότι έρχομαι σε αλληλεπίδραση με το περιβάλλον…, Ότι συναισθάνομαι την ανάγκη της μάθησης…, Ότι προσαρμόζομαι για να επιβιώσω…, Ότι προσπαθώ να έχω κοινωνική αναγνώριση…, Ότι αντιμετωπίζω δυσκολίες θέτοντας ερωτήματα στον εαυτό μου…, Ότι λύνω και επαναδιατυπώνω προβλήματα…, Ότι παίρνω, οικειοποιούμαι, παράγω, μαθαίνω, διδάσκω τον εαυτό μου…επανεξετάζοντας την αντίληψή μου για τον κόσμο…κ.λ.π.

Καλύτερη αυτογνωσία για καλύτερη μάθηση…:

Αυτό που ζητούμε συνήθως από τους μαθητές είναι να «μάθουν ένα μάθημα»… Αυτή η μαθησιακή δραστηριότητα μπορεί να φαίνεται απλή, είναι όμως πολύ περίπλοκη. Κι αυτό γιατί κάθε μαθητής είναι διαφορετικός. Χρησιμοποιεί προσωπικές στρατηγικές, οι οποίες δεν προσδιορίζονται επακριβώς. Για να διδάξει κανείς, είναι απαραίτητο να γνωρίζει τον άλλο. Για να μάθει, πρέπει να γνωρίζει τον εαυτό του και να είναι οργανωμένος. Πρέπει , ακόμη, να αποκτήσει μια σειρά από τεχνικές και κυρίως να εφαρμόσει έναν ορισμένο τρόπο σκέψης… Οι τεχνικές μάθησης είναι άμεσα συναρτημένες με κάποιες «στρατηγικές διδασκαλίας», οι οποίες προηγούνται στο χώρο της τάξης… Η μάθηση είναι το αποτέλεσμα αυτών των στρατηγικών… Πρέπει να τις προσεγγίσουμε, να τις αφομοιώσουμε, να τις εφαρμόσουμε σταδιακά, προκειμένου να πετύχουν οι μαθητές μας καλύτερο μαθησιακό αποτέλεσμα… Με στόχο τη βελτίωση της «μεθοδολογίας μελέτης» που αποτελεί μια από τις προτεραιότητές του σχολείου και ταυτόχρονα τη μεγαλύτερη προσφορά που μπορούμε να κάνουμε στους μαθητές μας, θα επεξεργαστούμε μεθοδικά και ρεαλιστικά στο φετινό χρόνο κάποιες από τις στρατηγικές αυτές…

Επιλεγόμενα….

16 στρατηγικές για διαφοροποιημένη διδασκαλία

16 στρατηγικές για διαφοροποιημένη διδασκαλία Η παραδοσιακή διδασκαλία παραμένει στο κύριο μέρος της μια προσπάθεια μεταφοράς και μεταβίβασης γνώσεων σε τάξεις όπου οι μαθητές θεωρούνται αδιαφοροποίητος ομοιογενής πληθυσμός (Koutselini & Persianis, 2001). Όμως, όλες οι τάξεις ήταν ανέκαθεν μεικτές ως προς το μαθησιακό στυλ και πολύ περισσότερο σήμερα είναι μεικτές ως προς την επίδοση των

Περισσότερα

Προβληματοκεντρική μάθηση και διδασκαλία

Σκοπός Μέσα από αυτή την ενότητα θα επιχειρήσουμε να προσεγγίσουμε έννοιες κλειδιά που σχετίζονται με την προβληματοκεντρική μάθηση και διδασκαλία. Μέσα από τη βιβλιογραφική αναδίφηση θα προσπαθήσουμε να σχηματίσουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα της νέας αυτής προσέγγισης και να κατανοήσουμε το φιλοσοφικό-παιδαγωγικό πλαίσιο πάνω στο οποίο στηρίζεται. Ειδικότερα Θα αντιπαραβάλλουμε τους διάφορους ορισμούς της μεθόδου και

Περισσότερα

Χαρτογραφώντας την αναδυόμενη επιστήμη της μάθησης

ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ (Τα μονοπάτια της Μάθησης) Προλογικό σημείωμα Οι περισσότεροι μαθητές, στερούνται δεξιοτήτων μελέτης… (όπως είναι ο ρυθμός ανάγνωσης, η απομνημόνευση, η οργάνωση πληροφοριών κ.λ.π.). Οι δεξιότητες αυτές αναπτύσσονται με τις κατάλληλες στρατηγικές, οι οποίες βοηθούν τους μαθητές να χειρίζονται το μαθησιακό υλικό και να ολοκληρώνουν τις σχολικές τους εργασίες, με

Περισσότερα

Δέκα επιστολές προς εκείνους που τολμούν να διδάσκουν

PAULO FREIRE … Απέναντι στην ελεγχόμενη συχνά γραφειοκρατική διεκπεραίωση των διδακτικών μας καθηκόντων οι παιδαγωγικές αντιλήψεις του PAULO FREIRE όχι μόνο συνεισφέρουν στον προβληματισμό για το ρόλο της εκπαίδευσης και του εκπαιδευτικού στη σύγχρονη κοινωνία, αλλά και αποκαλύπτουν τις πραγματικές τους δυνατότητες. Μιλάμε για μια απελευθερωτική παιδαγωγική πράξη, που κάνει τον άνθρωπο περισσότερο άνθρωπο και

Περισσότερα

10 συμβουλές για ουσιαστική και καλύτερη μάθηση

Αν θέλετε το παιδί σας να είναι μαθητής με όλη τη σημασία της λέξης, μην περιορίζετε τη μάθηση μόνο στη σχολική τάξη. Εξάλλου η ύλη του σχολείου δεν καλύπτει όλους τους τομείς… γράφει η Σοφία Τσιντσικλόγλου, Ειδική Παιδαγωγός Βοηθήστε το παιδί σας να ανακαλύπτει και να μαθαίνει κάθε μέρα καινούρια πράγματα, κάνοντας τη μάθηση ευχάριστη:

Περισσότερα

Ο Ηπειρώτης δάσκαλος

Ο Ηπειρώτης δάσκαλος η διδακτική του ικανότης. Μειλίχιος και πράος κατά τον χαρακτήρα, ευγενής και αβρός και ανεπίδεικτος τους τρόπους, ήρεμος και απαθής το ήθος προσελκύει ταχέως την εμπιστοσύνην των μαθητών του και διαπλάσσει ευκόλως το ήθος αυτών. Δεν διδάσκει ρητορικώς και μετ’ επιδείξεως, ως πολλάκις αντελήφθην παρακολουθήσας το μάθημά του, αλλά συνεργάζεται μετά των

Περισσότερα

Μαθαίνω σημαίνει Κατανοώ..!

Θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας από την ” Πρακτική Φιλοσοφία” του Ε. Παπανούτσου αποσπάσματα από την μαθητεία του “Η μάθηση’. “Ένας σοφός της Ανατολής λέγεται ότι διατύπωσε το απόφθεγμα: “Έως τα δεκαπέντε μου χρόνια έπαιξα, έως τα εικοσιπέντε μου αγάπησα, έως τα τριανταπέντε μου πολέμησα, έως τα πενήντα μου κέρδισα, τώρα αρχίζω να μαθαίνω”…!

Περισσότερα

«Η Χαρά της μάθησης»

«Η Χαρά της μάθησης», Κώστας Μπακιρτζής Το άρθρο του Κ. Μπακιρτζή ξεκινά από δύο θεμελιακές και αλληλεξαρτώμενες αρχές της μάθησης, τις οποίες αναπτύσσει με αναφορά τόσο σε προσωπικά βιώματα όσο και σε ευρήματα επιστημονικών ερευνών της εξελικτικής, κοινωνικής και κλινικής ψυχολογίας. Σύμφωνα με την πρώτη, η σχέση του Εαυτού με τον Άλλο συνιστά βασική προϋπόθεση

Περισσότερα

Το πρόγραμμα με-νου

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕ – ΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ «ΜΕ-ΝΟΥ» «ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ» «Δεν έχει σύστημα»… «Δεν γνωρίζει πώς να διαβάζει»… «Έχει δυνατότητες, αλλά δεν έχει οργάνωση»… Πόσες φορές οι γονείς δεν έχουν ακούσει αυτά τα λόγια από δασκάλους και καθηγητές; Αφηρημάδα, πλήξη, κακή μνήμη, έλλειψη κινήτρου….. Είναι οι πρώτες υποθέσεις που κάνει κανείς

Περισσότερα

error: Content is protected !!