Η διδακτική των κειμένων νεοελληνικής λογοτεχνίας

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ
ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Το παρόν πλαίσιο προγράμματος σπουδών επιδιώκει:

  1. να συνδέσει τους σκοπούς, τους στόχους και τους τρόπους (μεθόδους, μέσα και τεχνικές) της διδασκαλίας με το περιεχόμενο του μαθήματος και την αξιολόγησή του σε όλες τις βαθμίδες και τα επίπεδα (τάξεις) που διδάσκεται και
  2. να λάβει υπόψη και να ενσωματώσει στη σπουδή του αντικειμένου τα νεότερα δεδομένα της θεωρίας και της διδακτικής της λογοτεχνίας, τις προτάσεις που έχει διατυπώσει η σχολική εμπειρία καθώς και ανάλογες εφαρμογές σε άλλα κράτη, κυρίως της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να διαμορφωθεί, κατά το δυνατόν, μια κοινή οπτική στη θεώρηση της διδασκαλίας, μια στοιχειώδης σύγκλιση, μολονότι το συγκεκριμένο αντικείμενο, συνυφασμένο με τη γλώσσα, έχει κατά βάση εθνικό χαρακτήρα και συνδέεται περισσότερο με την ιδιαιτερότητα της κάθε χώρας.

ΟΙ ΑΡΧΕΣ

Τα κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (Κ.Ν.Λ.) στη χώρα μας αποτελούν τα τελευταία χρόνια αυτοτελή και ανεξάρτητο κλάδο του μαθήματος των Νέων Ελληνικών, ο άλλος κλάδος του οποίου είναι η γλωσσική διδασκαλία. Η διάκριση αυτή κρίνεται σκόπιμο να διατηρηθεί, διότι η λογοτεχνία συνιστά μια ειδική χρήση της γλώσσας κατεξοχή δημιουργική και γι’ αυτό κατεξοχή μορφωτική.

Επίσης διότι εμπεριέχει τα στοιχεία εκείνα (ποιότητες, στάσεις, αξίες) που κατεξοχήν ενισχύουν και διευρύνουν το αίτημα της ανθρωπιστικής παιδείας. Επιπλέον η χώρα μας διαθέτει (και παράγει) υψηλής ποιότητας και με παγκόσμια αναγνώριση λογοτεχνία, οι δημιουργοί της οποίας είναι οι μεγάλοι και οι πραγματικοί διδάσκαλοι. Επιλεγμένα κείμενα της παραγωγής αυτής, συμβατά με τους γενικούς σκοπούς της εκπαίδευσης και με την ηλικία των μαθητών κατά τάξη μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο μορφωτικό αγαθό. Η αξία των Κ.Ν.Λ. ως μορφωτικού αγαθού ενισχύεται και αναδεικνύεται στο σχολείο.

  1. με την κατάλληλη επιλογή των προς διδασκαλία κειμένων
  2. με την κατάλληλη και μεθοδική διδασκαλία τους που συνάδει με τους διδακτικού στόχους.

Κατάλληλη επιλογή κειμένων είναι η επιλογή που γίνεται με ποιοτικά λογοτεχνικά κριτήρια από το έργο καθιερωμένων και αναγνωρισμένων συγγραφέων, παλαιότερων, νεότερων και σύγχρονων. Είναι ωστόσο προφανές ότι στην επιλογή παρεισφρύουν και κριτήρια παιδαγωγικά, που συνδέονται κυρίως με την ηλικία των μαθητών και την κοινώς αποδεκτή εκπαιδευτική δεοντολογία – πάντως όχι με τη μετάδοση «διδακτικών» μηνυμάτων. Κατάλληλη διδασκαλία θεωρείται αυτή που γίνεται με μέθοδο και ήθος και που στοχεύει στην ουσιαστική επικοινωνία του μαθητή με το κείμενο ανιχνεύοντας τη μορφή και το περιεχόμενο του κειμένου, σε συνάρτηση με την τεχνική και την τέχνη του λόγου, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του γλωσσικού ύφους, που συνιστούν τη λογοτεχνικότητα του κειμένου.

ΣΚΟΠΟΣ

Σκοπός του μαθήματος είναι να φέρει το μαθητή σε επικοινωνία με σημαντικά και ποιοτικά αξιόλογα λογοτεχνικά έργα, να τον ασκήσει και να τον εθίσει στην ανάγνωσή τους. Να καταστήσει δηλαδή το μαθητή αναγνώστη και κατά το δυνατόν καλό αναγνώστη καλλιεργώντας του μια σταθερή και παραμόνιμη σχέση με τη λογοτεχνία και την ανάγνωση. Η λογοτεχνία ως μάθημα συνιστά ειδικής ποιότητας μορφωτικό αγαθό που αποσκοπεί όχι τόσο στην παροχή γνώσεων όσο στη διαμόρφωση στάσεων και συστήματος αξιών με την καλλιέργεια της ευαισθησίας, τον εμπλουτισμό της εμπειρίας και την ανάπτυξη της φαντασίας που παρέχει στο μαθητή το λογοτεχνικό κείμενο.

ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

Η διδασκαλία της λογοτεχνίας συνίσταται στη διαμεσολάβηση του διδάσκοντος μεταξύ του κειμένου και των μαθητών, ώστε η επικοινωνία να καταστεί ουσιαστικότερη και αποτελεσματικότερη σε σχέση με το σκοπό του μαθήματος, τους γενικούς και τους ειδικούς στόχους της διδασκαλίας. Γενικοί στόχοι της διδασκαλίας είναι:

  1. Να κατανοήσει καλύτερα και να απολαύσει βαθύτερα ο μαθητής το κείμενο μέσα από την παρατήρηση, την επεξεργασία, τη διερεύνηση, την ανταλλαγή αναγνωστικής ευαισθησίας και πείρας.
  2. Να ασκηθεί ο μαθητής στην ανάγνωση κειμένων, ώστε να καταστεί κατά το δυνατόν επαρκής και με κριτική συνείδηση αναγνώστης με την έφεση να εκφράζει και ο ίδιος τις δημιουργικές ή κριτικές δυνατότητές του.
  3. Να ευαισθητοποιηθεί ο μαθητής σε καίρια θέματα-προβλήματα του ανθρώπου και της κοινωνικής ζωής του.
  4. Να γνωρίσει μορφές και αξίες του πολιτισμού που συνδέονται τόσο με τη ζωή, την παράδοση και τη φυσιογνωμία του έθνους όσο και με το ευρύτερο πολιτισμικό περιβάλλον στην ευρωπαϊκή ή την οικουμενική του διάσταση.
  5. Να αποκτήσει ο μαθητής ανάλογα με την ηλικία του ορισμένες γνώσεις αναφορικά με τα λογοτεχνικά γένη και είδη, την εξέλιξή τους, την ειδική χρήση του λόγου και την τεχνική, κατά περίπτωση και σε σχέση με το είδος του κειμένου, το συγγραφέα, την εποχή, τα ρεύματα. mesh\κειμ. λογοτεχνίας.
  6. Να αντιληφθεί ο μαθητής το φαινόμενο της λογοτεχνικότητας σε σχέση με τη χρήση της γλώσσας.
  7. Να είναι σε θέση ο μαθητής να εκφράζει, προφορικά ή γραπτά την αναγνωστική του πρόσληψη, να σχολιάζει και να αξιολογεί τεκμηριώνοντας στο κείμενο την άποψή του. Οι παραπάνω γενικοί στόχοι της διδασκαλίας επιμερίζονται ανάλογα με την τάξη, συγκεκριμενοποιούνται σε ειδικούς διδακτικούς στόχους ανάλογα με τη διδακτική ενότητα (κείμενο) και συνιστούν συνολικά το πεδίο αξιολόγησης του μαθήματος.

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑ

Η διδασκαλία Κ.Ν.Λ. δεν υπηρετεί στενά γλωσσικούς στόχους, δεν προβάλλει τη λογοτεχνικότητα ενός κειμένου ως γλωσσικό πρότυπο ούτε προτείνει λογοτεχνικούς «κανόνες». Επειδή όμως το κείμενο είναι τελικά μια γλωσσική μορφή, μια γλωσσική δομή στην οποία δίνει λογοτεχνική αξία η ποιότητα του λόγου και ο ιδιαίτερος τρόπος της γλωσσοτεχνικής σύνθεσης (ύφος), είναι προφανές ότι η γλώσσα του κειμένου -ανάλογα με το λογοτεχνικό γένος και είδος- οι εκφραστικοί τρόποι με τους οποίους αυτή προβάλλει την προθετικότητα του κειμένου, αφενός ασκούν αυτόχρημα γλωσσική αγωγή στο μαθητή, αφετέρου συνιστούν μεθοδολογικά αντικείμενο της διδασκαλίας και της σχετικής στοχοθεσίας. διότι με την παρατήρηση της γλωσσικής μορφής του το κείμενο γίνεται περισσότερο εναργές και η ερμηνευτική του προσέγγιση περισσότερο τεκμηριωμένη.

Άλλωστε στη λογοτεχνία το «πώς» λέγεται «κάτι» είναι πιο σημαντικό από το ίδιο το «κάτι», το οποίο μπορεί να ειπωθεί και με πολλούς άλλους (και μη λογοτεχνικούς) τρόπους. Η συγκεκριμένη γλωσσική στιγμή όμως είναι αυτή που μετατρέπει ένα περιεχόμενο σε μοναδικό λογοτεχνικό κείμενο. Αυτή ακριβώς η διαπλοκή μορφής και περιεχομένου αναλύεται κατά τη διδασκαλία με την παρατήρηση της γλώσσας του κειμένου, που συνιστά το «σώμα» του και που είναι, ως σώμα, άμεσα αισθητό και παρατηρήσιμο. Σε κάθε περίπτωση όμως προηγείται η λογοτεχνία. Η γλωσσολογία και η θεωρία είναι εργαλεία που βοηθούν στην καλύτερη ανάγνωσή της, στη στερεότερη ερμηνευτική της προσέγγιση.

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ

Ο διδάσκων θα πρέπει να γνωρίζει ότι κάθε διδασκαλία και κάθε διδακτική μεθοδολογία προϋποθέτει μια σωστή παιδαγωγική σχέση, μια σχέση δηλαδή δασκάλου-μαθητών, που διακρίνεται από την αμοιβαία εκτίμηση και τον αλληλοσεβασμό, χωρίς την οποία το διδακτικό μήνυμα μένει ουσιαστικά ανεπίδοτο. Θα πρέπει επίσης να γνωρίζει και να εφαρμόζει ο διδάσκων της βασικές αρχές και τις ενέργειες της σύγχρονης (ενεργητικής) διδακτικής μεθοδολογίας: συνθήκες μάθησης, mesh\κειμ. λογοτεχνίας, διέγερση ενδιαφέροντος, συμμετοχή και αυτενέργεια των μαθητών, εποπτικότητα και εκπαιδευτική τεχνολογία, διερεύνηση-ανακάλυψη της γνώσης, διάλογο και συζήτηση, μεθοδική πορεία αναβαθμών από το απλό στο σύνθετο, έλεγχος της επίτευξης των στόχων και αξιολόγηση της διδασκαλίας.

Προκειμένου για τη διδασκαλία Κ.Ν.Λ. το ζητούμενο είναι η ερμηνευτική προσέγγιση του κειμένου και δι’ αυτής η ουσιαστική επικοινωνία του μαθητή με το κείμενο, στην οποία η διαμεσολάβηση του διδάσκοντος κατατείνει. Η επικοινωνία αυτή είναι δυνατό να επιτευχθεί:

  1. με τη σωστή ανάγνωση του κειμένου, η οποία συνιστά και μια πρώτου βαθμού ερμηνεία. Κασέτες όπου συγγραφείς (ή ηθοποιοί) διαβάζουν έργα τους είναι χρήσιμες για τη σωστή απόδοση του τόνου.
  2. με τις απαντήσεις σε ερωτήσεις μαθητών προς διευκρίνιση ή εξομάλυνση λέξεων ή πραγμάτων.
  3. με τις κλιμακούμενες ερωτήσεις-υποδείξεις του διδάσκοντος στους μαθητές να παρατηρούν τη μορφή, τη δομή και την τεχνική του κειμένου αναγόμενοι δια των παρατηρήσεων σε νοήματα, σημασίες και ερμηνευτικές εκδοχές. (Φάση επεξεργασίας). Ειδικότερα οι μαθητές παρακινούνται και ενθαρρύνονται να συμμετέχουν, χωρίς το φόρο του λάθους, να διατυπώνουν την άποψή τους και να συζητούν με βάση το κείμενο μέσα σε κλίμα ελευθερίας, αποδοχής και πνευματικότητας. Έτσι η διδασκαλία αποβαίνει συλλογική ανάγνωση.
  4. με τη διακριτική αλλά σταθερή παρέμβαση του διδάσκοντος όπου και όσο χρειάζεται αφενός για την τήρηση της διαδικασίας και του κλίματος (δημοκρατική κατανομή και υπεύθυνη χρήση του λόγου, μεθοδική πορεία της επεξεργασίας κ.ά.) αφετέρου για τον καλύτερο φωτισμό του κειμένου (παροχή αναγκαίων πληροφοριών, ανάδειξη των διδακτικών στόχων που θέτει ο διδάσκων σε σχέση με το συγκεκριμένο κείμενο, έλεγχος για την κατανόηση, επέκταση κ.ά.).
  5. με την ανασύνθεση, τέλος, του αναλυθέντος κειμένου και τον τελικό έλεγχο σε σχέση με το βαθμό επίτευξης των τεθέντων στόχων. Η όλη διαδικασία καταλήγει, ως εργασία, στο (γραπτό) κείμενο του μαθητή, που συνιστά την απάντηση (αντίδραση) του μαθητή στο ερέθισμα του κειμένου και συνοψίζει την ιδιαίτερη αναγνωστική πρόσληψη του καθενός σε συνδυασμό με το νόημα ή τα επιμέρους νοήματα του κειμένου. Διότι ναι μεν το κείμενο εμπεριέχει τα κλειδιά και τους κώδικες της ανάγνωσής του, αλλά και ο αναγνώστης έχει το δικαίωμα της αναδημιουργίας του κειμένου με την ανάγνωσή του και σε κάθε διαδοχική ανάγνωση. Ο μαθητής είναι αναγνώστης και η άποψή του αποτελεί συμβολή στη συλλογική ανάγνωση. Ούτως ή άλλως η ερμηνεία ενός σημαντικού κειμένου δεν είναι ούτε μια και μόνη ούτε οριστική. Συνδέεται με τις ιδιαίτερες συνθήκες τόπου και χρόνου της ανάγνωσης και κυρίως συνδέεται με τον αναγνώστη. Επομένως και η στοχοθεσία στο σημείο αυτό θα πρέπει να έχει μια σχετική ευελιξία.

ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Περιεχόμενα του πλαισίου αποτελούν επιλεγμένα λογοτεχνικά κείμενα Νεοελληνικής (σε ποσοστό 80% περίπου) και ξένης λογοτεχνίας (σε δόκιμη mesh\κειμ. λογοτεχνίας, μετάφραση), που καλύπτουν ποίηση, πεζογραφία, θέατρο, σενάριο, λογοτεχνικό δοκίμιο. Δημοτικά ή λόγια, καθιερωμένων συγγραφέων, παλαιότερων, νεότερων ή σύγχρονων. Σε ολοκληρωμένη ή αποσπασματική μορφή με σχετική αυτοτέλεια. Η επιλογή γίνεται με κριτήρια λογοτεχνικά. Τα κείμενα θα πρέπει να έχουν ποιοτικά αξιόλογο περιεχόμενο, να είναι ενδιαφέροντα και ελκυστικά, συμβατά με την αντιληπτικότητα της ηλικίας, όχι ασύμβατα με τους σκοπούς της εκπαίδευσης, σε αναλογία με τον ωριαίο και το συνολικό χρόνο διδασκαλίας. Τα κείμενα συνοδεύονται από περιεκτικές εισαγωγές κατά περίπτωση, από επεξηγήσεις λέξεων, πραγμάτων, εννοιών ή λογοτεχνικών όρων και ό,τι άλλο κρίνεται αναγκαίο για την κατανόηση και τη λειτουργία του κειμένου χωρίς να καλύπτουν με την έκτασή τους το κείμενο ή τη διδακτική διαδικασία. Συνοδεύονται επίσης από κατάλληλες ερωτήσεις που υποβοηθούν τη διδακτική στοχοθεσία, την αναγνωστική άσκηση και την ερμηνευτική κατεύθυνση χωρίς να υποκαθιστούν τη διδασκαλία και τον διδάσκοντα. Συνοδεύονται, τέλος, από παράλληλα κείμενα, από συνοπτικά βιογραφικά των συγγραφέων και από κατάλληλη εικονογράφηση ικανή να προσδώσει ελκυστικότητα και αισθητική διεύρυνση συνδέοντας τη λογοτεχνία με τη ζωγραφική ή τη φωτογραφία.

ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Στο δημοτικό σχολείο δεν μπορεί να γίνει λόγος για λογοτεχνία με την κρατούσα έννοια του όρου παρά μόνο για τη λεγόμενη «παιδική λογοτεχνία» συνδεδεμένη με τη γλωσσική διδασκαλία.

Στις δυο ανώτερες τάξεις του δημοτικού μπορεί να γίνει λόγος για μια στοιχειώδη εισαγωγή στη λογοτεχνία διαμέσου κατάλληλων λογοτεχνικών κειμένων ή και βιβλίου και με ανάλογους τρόπους διδασκαλίας που προσιδιάζουν στην αντιληπτικότητα της ηλικίας.

Στο γυμνάσιο τα περιεχόμενα διατάσσονται στην Α΄ και Β΄ τάξη σε 10-15 θεματικές ενότητες με κέντρο τον άνθρωπο σε σχέση με τη φύση, την κοινωνική ζωή, την παράδοση, την εθνική φυσιογνωμία, την ιστορική συνέχεια, τα σύγχρονα προβλήματα, τον αγώνα για τη ζωή, τις μεγάλες αξίες, την αγάπη, τη φιλία και άλλα θέματα σχετικά με τα ενδιαφέροντα της ηλικίας.

Στη Γ΄ τάξη, με την οποία περατώνεται η εννιάχρονη υποχρεωτική εκπαίδευση, ενδείκνυται ιστορική – γραμματολογική διάταξη των κειμένων σε συνδυασμό με την ειδολογική και με έμφαση σε μεγάλους σταθμούς της λογοτεχνικής μας διαδρομής. Τα κείμενα της ξένης λογοτεχνίας μπορούν να τοποθετηθούν στις αντίστοιχες περιόδους για συγκριτική ανάγνωση. Στο Λύκειο η διάταξη είναι συνδυασμός ιστορικής και ειδολογικής. Η μελέτη κάθε περιόδου κατέχει μεγαλύτερη έκταση και εισέρχεται σε μεγαλύτερο βάθος. Οι περίοδοι ακολουθούν χρονολογική πορεία από τον 10ο ως τον 20ό αι. και κατανέμονται στις τάξεις Α΄, Β΄, Γ΄. Έτσι η ύλη θεωρείται ενιαία και κατανέμεται σε τρία βιβλία με συνεχή σελιδαρίθμηση. Σε κάθε τάξη θα διδάσκεται ύλη και από τα τρία βιβλία η οποία θα ορίζεται από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. mesh\κειμ. λογοτεχνίας. Σκόπιμο κρίνεται να δίδεται σε κάθε τάξη ο ίδιος χρονολογικός πίνακας της ιστορικής πορείας όλης της νεοελληνικής λογοτεχνίας παράλληλα με τα μεγάλα γεγονότα της ελληνικής και της παγκόσμιας ιστορίας.

Είναι προφανές ότι κατά την εξέταση των περιόδων στο λύκειο θα γίνεται αναφορά στα κυριότερα ρεύματα και κινήματα της λογοτεχνίας με ενδεικτικά κείμενα. Τέλος, τόσο στο γυμνάσιο, όσο και στο λύκειο παράλληλα με τα Κ.Ν.Λ. θα διδάσκονται και ολόκληρα έργα, που θα ορίζονται με εγκύκλιο του Π.Ι. Το Πρόγραμμα Σπουδών στα Κ.Ν.Λ. δομείται με ενιαία σύλληψη, με ενιαία εκπαιδευτική αντίληψη και διέπεται από κοινές αρχές, σκοπούς και στόχους κλιμακούμενους κατά τάξη και συγκεκριμενοποιούμενους στο κείμενο. Επομένως τα Κ.Ν.Λ. θα πρέπει να νοηθούν ως ένα σύνολο για το γυμνάσιο και ένα σύνολο για το λύκειο σε συσχετισμό μεταξύ τους. Διότι στόχοι, διδακτικές ενέργειες και δραστηριότητες κατά βάση επαναλαμβάνονται και διαφοροποιούνται ανάλογα με το κείμενο, το οποίο υπαγορεύει τελικά την ειδική στοχοθεσία.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ

Με βάση το συγκεκριμένο κάθε φορά κείμενο, σε βαθμό ανάλογο με την τάξη, με κατάλληλες διδακτικές ενέργειες του διδάσκοντος ο μαθητής θα πρέπει να είναι σε θέση μεταξύ άλλων:

  • Να προβληματίζουν πάνω σε ορισμένα θέματα του ανθρώπου, της κοινωνικής ζωής, του πολιτισμού.
  • Να τα κατανοεί σε ανάλογο με την ηλικία του βάθος.
  • Να διαμορφώνει προσωπική άποψη και να τη διατυπώνει προφορικά ή γραπτά.
  • Να συζητά πολιτισμένα.
  • Να επικοινωνεί κατά το δυνατόν αποτελεσματικά.
  • Να συγκροτεί ένα σύστημα αξιών.
  • Να διαβάζει και να κατανοεί.
  • Να αποδίδει περιληπτικά.
  • Να ευαισθητοποιείται και να διαισθάνεται.
  • Να φαντάζεται, να υποθέτει, να εικάζει.
  • Να κρίνει, να συγκρίνει, να διακρίνει.
  • Να επιλέγει με κριτική συνείδηση και καλό γούστο.
  • Να ενισχύει την προσληπτική του ικανότητα.
  • Να εμπλουτίζει και να ανακατασκευάζει την εμπειρία του.
  • Να γνωρίζει τους βασικούς τρόπους ομιλίας των διαφόρων λογοτεχνικών ειδών, όπως παρουσιάζονται στα κείμενα.
  • Να γνωρίζει τα βασικά χαρακτηριστικά της ομιλίας των κυριότερων συγγραφέων.
  • Να αναγνωρίζει ορισμένα τεχνικά χαρακτηριστικά της λογοτεχνικής γραφής.
  • Να εντάσσει έναν συγγραφέα στο ιστορικό του πλαίσιο.
  • Να παρατηρεί, να επισημαίνει, να διαπιστώνει.
  • Να σκέπτεται προσωπικά. mesh\κειμ. λογοτεχνίας.
  • Να παράγει λόγο.
  • Να εκτιμά τη λογοτεχνική ποιότητα.
  • Να αιτιολογεί το συναίσθημά του.
  • Να τεκμηριώνει τη γνώμη του.
  • Να χαρακτηρίζει πρόσωπα και καταστάσεις.
  • Να σχολιάζει ιδέες και να τις αναπτύσσει.
  • Να βρίσκει τα κίνητρα στις συμπεριφορές.
  • Να διακρίνει τα μέρη ενός όλου και να τα τιτλοφορεί.
  • Να ανασυνθέτει από τα μέρη το όλο.
  • Να αναβιώνει την εμπειρία του συγγραφέα με τον τρόπο του.
  • Να απαντά με ένα δικό του κείμενο στο κείμενο του συγγραφέα.
  • Να μεταφέρει μια γνώση/εμπειρία σε άλλα πεδία αναφοράς.
  • Να επαληθεύει ή να διαψεύδει με αναφορές στο κείμενο μια δοσμένη κρίση για το κείμενο ή για το συγγραφέα.

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Η ειδική φύση του μαθήματος, η έμφαση σε συναισθηματικούς μάλλον παρά σε γνωστικούς στόχους, η πολυσημία του λόγου και η ερμηνευτική πολλαπλότητα σε συνδυασμό με τη ζητούμενη αναγνωστική πρόσληψη, την προσωπική κατάθεση και την παραγωγή λόγου του μαθητή, εν μέρει μόνο επιτρέπουν αξιολόγηση με κλειστού (αντικειμενικού) τύπου ερωτήσεις. Και αυτές όμως καλύτερα είναι να διατυπώνονται ως ερωτήσεις σύντομης απάντησης παρά ως ερωτήσεις τύπου πολλαπλής επιλογής, σωστού-λάθους, σύζευξης ή συμπλήρωσης κενών, που ελάχιστα ενδείκνυνται για την αξιολόγηση του μαθήματος.

Επομένως, η αξιολόγηση του μαθήματος, θα πρέπει να βασιστεί:

  1. σε ερωτήσεις σύντομης απάντησης που θα αναφέρονται στην κατανόηση του κειμένου και
  2. σε ανοιχτές ερμηνευτικές ερωτήσεις ανάπτυξης.

Τα κριτήρια αξιολόγησης (και βαθμολόγησης) θα είναι:

  1. η ορθότητα της απάντησης,
  2. η εγκυρότητα και η τεκμηρίωση της διατυπούμενης απάντησης σε συνδυασμό με την ποιότητα του λόγου του μαθητή.

Leave A Reply

Διαβάστε επίσης
Εισαγωγικά Ως διαθεματική προσέγγιση της γνώσης ορίζεται η πολύπλευρη διερεύνηση…
error: Content is protected !!