|
Προλεγόμενα… Για να μάθεις πρέπει να υπάρχεις…Για να υπάρχεις ως άτομο στην τάξη, πρέπει να σε έχουν αναγνωρίσει ως άτομο…Για να αναγνωριστεί ο μαθητής ως άτομο πρέπει ο δάσκαλος να τον ακούει και να τον σέβεται… Να αναρωτηθούμε τι σημαίνει για έναν δάσκαλο να διδάσκει, τι σημαίνει για έναν μαθητή να μαθαίνει… Ποιες διαδικασίες ακολουθούνται στη διδασκαλία, ποιες προοπτικές μάθησης διασφαλίζονται για τον μαθητή να καταλάβει…Να διερωτηθούμε να και πόσο τον βοηθούμε να γνωρίσει τον εαυτό του και να επεξεργαστεί μεθόδους εργασίας που ταιριάζουν στον τρόπο που μαθαίνει. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι ο μαθητής πρέπει να βρίσκεται στο Κέντρο των μαθησιακών διαδικασιών…Αυτοί που μαθαίνουν είναι οι μαθητές και όχι οι Δάσκαλοι, οι οποίοι συνήθως δουλεύουν περισσότερο… Να σκεφτούμε , ακόμη πόσο αποτελεσματικές είναι οι τεχνικές που τους προτείνουμε, πόσο είναι εφαρμόσιμες…. Γι αυτό ο καθένας επεξεργάζεται το δικό του τρόπο μάθησης, τελικά… Αυτό που αποκαλούν μέθοδο φαίνεται στα στοιχεία της έρευνας ότι: 30% μαθαίνουν με αποστήθιση, όταν δεν καταλαβαίνουν αμέσως… 74% δεν συνδέουν το προηγούμενο με το καινούργιο μάθημα… 35% δεν σημειώνουν τα ουσιώδη σημεία, ώστε να σχηματίσουν μια σφαιρική εικόνα… 27% δεν κάνουν επανάληψη ενός μαθήματος, πριν προχωρήσουν στις ασκήσεις εφαρμογής… 22% δεν προγραμματίζουν τη δουλειά τους… 40% δυσκολεύονται να υπολογίσουν το χρόνο που είναι απαραίτητος για μια εργασία… 34% αφήνουν για την τελευταία στιγμή τις δύσκολες ή βαρετές εργασίες… 56% δεν καταβάλλουν καμιά ιδιαίτερη προσπάθεια για τα αντικείμενα που δεν τους ενδιαφέρουν καθόλου… Τα στατιστικά δεδομένα που σημειώθηκαν, ενδεικτικά, στην ουσία αποκαλύπτουν τους πιο γνωστούς (αλλά όχι δοκιμασμένους) και παγιωμένους τρόπους μελέτης των μαθητών: Τρόποι μάθησης: Μάθηση με αποστήθιση, όταν δεν καταλαβαίνω αμέσως, Σύνδεση του προηγούμενου με το καινούργιο μάθημα, Εντοπισμός των ουσιωδών σημείων και σχηματισμός σφαιρικής εικόνας, Οργάνωση επανάληψης ενός μαθήματος, πριν από τις ασκήσεις εφαρμογής, Προγραμματισμός της εργασίας, Αδυναμία υπολογισμού του χρόνου, που είναι απαραίτητος για μια εργασία, Αδυναμία αντιμετώπισης της εργασίας στον κατάλληλο χρόνο. Αντιμετώπιση των δύσκολων και βαρετών εργασιών την τελευταία στιγμή, Καμία προσπάθεια για τα αντικείμενα που δεν ενδιαφέρουν καθόλου. Πρέπει να διερωτηθούμε τι είναι εκείνο που εμποδίζει τους μαθητές να μάθουν… Όσο και αν ακούγεται απλοϊκό ή μοιάζει απίστευτο, δεν έχουμε μάθει την τέχνη της πραγματικής βοήθειας προς τα παιδιά … Συνήθως, τους λύνουμε προβλήματα από τότε που είναι ακόμη μωρά… Δεν τα βοηθούμε, όπως πρέπει για να μάθουν να λύνουν μόνα τους τα προβλήματά τους… Με την παραμικρή δυσκολία που θα δείξει το παιδί, ακόμη και στους χειρισμούς βασικών αναγκών του, επιδεικνύουμε μια σαφώς υπερβολική διάθεση να «διευκολύνουμε» το προβληματισμένο παιδί, παρά να το οδηγήσουμε, με διακριτική βοήθεια σε έναν προσανατολισμό «άσκησής» του στον τρόπο της αυτοδύναμης αντιμετώπισης του προβλήματος που το απασχολεί… Πώς μπορούμε να το βοηθήσουμε τους μαθητές αποτελεσματικότερα Ο καλύτερος τρόπος είναι να οδηγήσουμε το παιδί στην αυτογνωσία και στην επεξεργασία μεθόδων που προσαρμόζονται στην Προσωπικότητά του. Θα πρέπει, δηλαδή να ξεκινήσουμε από αυτόν που μαθαίνει… Θα στηριχτούμε στις δυνατότητές του, έχοντας πάντα υπόψη την κοινωνική και την αλληλεπιδραστική διάσταση των μαθησιακών διαδικασιών. Στη συνέχεια θα τον οδηγήσουμε στην οικοδόμηση της δικής του γνώσης…Αφού πρώτα το οδηγήσουμε στη συνειδητοποίηση της Προσωπικότητάς του και στην ανάγκη να βελτιωθεί… Τι νόημα θα δώσουμε στον όρο «διδάσκω»…: Ότι δίνω στο παιδί κάτι έτοιμο…, Ότι του μεταφέρω μια προσαρμοσμένη γνώση…, Ότι κάνω κάτι στη θέση κάποιου άλλου…, Ότι πλαισιώνω, ελέγχω, αξιολογώ, ανταμείβω, υποστηρίζω…, Μήπως, ότι θέτω στη διάθεση των μαθητών τον εαυτό μου…, Ότι είμαι η βασική πηγή του υλικού τους…, Ότι πρέπει να τους προτείνω μια σειρά ασκήσεων διευκόλυνσης, Ότι πρέπει να προκαλώ τους μαθητές με μια πολύπλοκη κατάσταση, Ότι με διάφορα αντιπαραδείγματα πρέπει να φέρνω τους μαθητές αντιμέτωπους με προηγούμενες συνήθειες μάθησης… Τι νόημα θα δώσουμε στον όρο «μαθαίνω»…: Ότι συλλέγω ένα σύνολο πληροφοριών…, Ότι απομνημονεύω μια ποσότητα γνώσεων…, Ότι βελτιώνω το επίπεδο των γνώσεων…, Ότι έρχομαι σε αλληλεπίδραση με το περιβάλλον…, Ότι συναισθάνομαι την ανάγκη της μάθησης…, Ότι προσαρμόζομαι για να επιβιώσω…, Ότι προσπαθώ να έχω κοινωνική αναγνώριση…, Ότι αντιμετωπίζω δυσκολίες θέτοντας ερωτήματα στον εαυτό μου…, Ότι λύνω και επαναδιατυπώνω προβλήματα…, Ότι παίρνω, οικειοποιούμαι, παράγω, μαθαίνω, διδάσκω τον εαυτό μου…επανεξετάζοντας την αντίληψή μου για τον κόσμο…κ.λ.π. Καλύτερη αυτογνωσία για καλύτερη μάθηση…: Αυτό που ζητούμε συνήθως από τους μαθητές είναι να «μάθουν ένα μάθημα»… Αυτή η μαθησιακή δραστηριότητα μπορεί να φαίνεται απλή, είναι όμως πολύ περίπλοκη. Κι αυτό γιατί κάθε μαθητής είναι διαφορετικός. Χρησιμοποιεί προσωπικές στρατηγικές, οι οποίες δεν προσδιορίζονται επακριβώς. Για να διδάξει κανείς, είναι απαραίτητο να γνωρίζει τον άλλο. Για να μάθει, πρέπει να γνωρίζει τον εαυτό του και να είναι οργανωμένος. Πρέπει , ακόμη, να αποκτήσει μια σειρά από τεχνικές και κυρίως να εφαρμόσει έναν ορισμένο τρόπο σκέψης… Οι τεχνικές μάθησης είναι άμεσα συναρτημένες με κάποιες «στρατηγικές διδασκαλίας», οι οποίες προηγούνται στο χώρο της τάξης… Η μάθηση είναι το αποτέλεσμα αυτών των στρατηγικών… Πρέπει να τις προσεγγίσουμε, να τις αφομοιώσουμε, να τις εφαρμόσουμε σταδιακά, προκειμένου να πετύχουν οι μαθητές μας καλύτερο μαθησιακό αποτέλεσμα… Με στόχο τη βελτίωση της «μεθοδολογίας μελέτης» που αποτελεί μια από τις προτεραιότητές του σχολείου και ταυτόχρονα τη μεγαλύτερη προσφορά που μπορούμε να κάνουμε στους μαθητές μας, θα επεξεργαστούμε μεθοδικά και ρεαλιστικά στο φετινό χρόνο κάποιες από τις στρατηγικές αυτές… Επιλεγόμενα…. |
ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕ – ΝΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ «ΜΕ-ΝΟΥ» «ΜΑΘΑΙΝΩ ΠΩΣ ΝΑ ΜΑΘΑΙΝΩ» «Δεν έχει σύστημα»… «Δεν γνωρίζει πώς να διαβάζει»… «Έχει δυνατότητες, αλλά δεν έχει οργάνωση»… Πόσες φορές οι γονείς δεν έχουν ακούσει αυτά τα λόγια από δασκάλους και καθηγητές; Αφηρημάδα, πλήξη, κακή μνήμη, έλλειψη κινήτρου….. Είναι οι πρώτες υποθέσεις που κάνει κανείς
Επιταχυνόμενη Μάθηση Μια σύγχρονη αναγκαιότητα Μία ινδική παραβολή στην οποία έχουν στηριχθεί ζωές πετυχημένων ανθρώπων λέει:«Ένας άνδρας θέλει να διασχίσει μία έκταση, αλλά αυτή η έκταση είναι γεμάτη με αγκάθια. Έχει δύο επιλογές-η πρώτη είναι να καθαρίσει το δρόμο του, να τιθασεύσει τη φύση ώστε να διευκολυνθεί. Η άλλη επιλογή είναι να φτιάξει σανδάλια. Η
Αν και η καθεμιά από τις αρχές εξηγούνται ξεχωριστά, και οι 12 αρχές μαζί γίνονται ευκολότερα κατανοητές ως μία οργανωμένη ενότητα όπου η καθεμιά υποστηρίζει τις υπόλοιπες. Στο σύνολό τους, οι αρχές προτείνονται ως ένα ενιαίο πλαίσιο για το σχεδιασμό αναλυτικών προγραμμάτων και μεθόδων διδασκαλίας. Πραγματικά, βρίσκονται πίσω από ένα αριθμό καινοτομικών προγραμμάτων σε σχολεία
Το παρόν άρθρο γράφτηκε με όρους παιδαγωγικής και διδακτικής πράξης, με σκοπό να προβληματίσει και να βοηθήσει τους εκπαιδευτικούς στο καθημερινό τους έργο. Γίνεται μια προσπάθεια να τονιστεί η καλή τακτική του δασκάλου να ακούει τους μαθητές του μέσα και έξω από την τάξη, να αναδειχθεί η καλή πρακτική της συνθετικής έκθεσης, να αναφερθεί η
Επιμέλεια-θεώρηση-πρόλογος στην ελληνική έκδοση: Τάσος Λιάμπας Η ελληνική έκδοση του βιβλίου του Paulo Freire Δέκα επιστολές προς αυτούς που τολμούν να διδάσκουν, ήρθε να καλύψει ένα πραγματικό κενό στην ελληνική βιβλιογραφία σχετικά με το έργο αυτού του φημισμένου Βραζιλιάνου παιδαγωγού, ο οποίος θεωρείται ως ο σημαντικότερος παιδαγωγός στον κόσμο στα τελευταία πενήντα χρόνια. Πρόκειται για
1. Επίδειξη. Η συγκεκριμένη πρακτική αφορά τη διδασκαλία δεξιοτήτων. Πολλές φορές αντί να ανακαλύψουν κάτι οι μαθητές, προτιμότερο είναι να δείξει ο εκπαιδευτικός τι θέλει να κάνουν οι μαθητές και μετά να το κάνουν. Εννοείται ότι όταν επιδεικνύει κάτι, βασικό στοιχείο είναι να εξωτερικεύει και τη σκέψη του και μετά οι μαθητές να εξασκηθούν πολύ.
Κατευθυντήριες γραμμές για την ομαδική εργασία Η ομαδική εργασία μπορεί να είναι αποτελεσματική μόνο αν προσεχθούν τα παρακάτω σημεία Καθορισμός του έργου: (οι βασικοί άξονες που θα καλύψει η ομαδική εργασία: συγκεκριμενοποίηση του έργου…) Ο χρόνος: Πότε πρέπει να γίνεται η ομαδική εργασία (χρονοδιάγραμμα εργασίας) Σύνθεση ομάδας: Ποια άτομα θα αποτελέσουν την ομάδα(σύνθεση Μέγεθος ομάδας:
Καταλαβαίνουν τα παιδιά όταν μελετούν; (ή μελετούν χωρίς να κατανοούν…) «Πολλές φορές διαβάζω και δεν καταλαβαίνω, όχι μόνο τους αρχαίους αλλά και αυτούς που είναι κάτι σαν αρχαίοι Καβάφη, Παπαδιαμάντη» (Ελευθερία, Γ΄ Λυκείου). «Όταν τα κείμενα είναι αρχαία με νέα ελληνικά μαζί, μου φαίνονται πολύ περίεργα. Δυσκολεύομαι να καταλάβω, θέλει πολλή ανάλυση. Θυμάμαι τον Κρητικό
Πρόγραμμα Το πρόγραμμα καλύπτει τα παιδιά ηλικίας 3-12 ετών. Στα πρώτα στάδια της ζωής των παιδιών οι γονείς κάνουν ασυνείδητα μικρά λάθη. Μια σειρά από αυτά τα λάθη μπορεί να αποτρέψει την ανάπτυξη των δυνατοτήτων του παιδιού. Κατά τη διάρκεια της προ-σχολικής περιόδου, η ταχύτητα και ο αριθμός των δημιουργηθέντων συνδέσεων (συνάψεων) μεταξύ των νευρικών
Από την εποχή του Αριστοτέλη η εκπαίδευση και η παιδεία αποτελούν μέρος της πολιτικής. Η πολιτική διαμορφώνει ένα όραμα για την κοινωνία που επιθυμεί να υπάρξει στο μέλλον και η εκπαίδευση διαμορφώνει τον τύπο του ανθρώπου και του πολίτη που είναι συμβατός με το όραμα αυτό. Από τότε, και κυρίως μετά τη δημιουργία των εθνικών