Προλεγόμενα…

Για να μάθεις πρέπει να υπάρχεις…Για να υπάρχεις ως άτομο στην τάξη, πρέπει να σε έχουν αναγνωρίσει ως άτομο…Για να αναγνωριστεί ο μαθητής ως άτομο πρέπει ο δάσκαλος να τον ακούει και να τον σέβεται… Να αναρωτηθούμε τι σημαίνει για έναν δάσκαλο να διδάσκει, τι σημαίνει για έναν μαθητή να μαθαίνει… Ποιες διαδικασίες ακολουθούνται στη διδασκαλία, ποιες προοπτικές μάθησης διασφαλίζονται για τον μαθητή να καταλάβει…Να διερωτηθούμε να και πόσο τον βοηθούμε να γνωρίσει τον εαυτό του και να επεξεργαστεί μεθόδους εργασίας που ταιριάζουν στον τρόπο που μαθαίνει.

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι ο μαθητής πρέπει να βρίσκεται στο Κέντρο των μαθησιακών διαδικασιών…Αυτοί που μαθαίνουν είναι οι μαθητές και όχι οι Δάσκαλοι, οι οποίοι συνήθως δουλεύουν περισσότερο… Να σκεφτούμε , ακόμη πόσο αποτελεσματικές είναι οι τεχνικές που τους προτείνουμε, πόσο είναι εφαρμόσιμες…. Γι αυτό ο καθένας επεξεργάζεται το δικό του τρόπο μάθησης, τελικά… Αυτό που αποκαλούν μέθοδο φαίνεται στα στοιχεία της έρευνας ότι: 30% μαθαίνουν με αποστήθιση, όταν δεν καταλαβαίνουν αμέσως… 74% δεν συνδέουν το προηγούμενο με το καινούργιο μάθημα… 35% δεν σημειώνουν τα ουσιώδη σημεία, ώστε να σχηματίσουν μια σφαιρική εικόνα… 27% δεν κάνουν επανάληψη ενός μαθήματος, πριν προχωρήσουν στις ασκήσεις εφαρμογής… 22% δεν προγραμματίζουν τη δουλειά τους… 40% δυσκολεύονται να υπολογίσουν το χρόνο που είναι απαραίτητος για μια εργασία… 34% αφήνουν για την τελευταία στιγμή τις δύσκολες ή βαρετές εργασίες… 56% δεν καταβάλλουν καμιά ιδιαίτερη προσπάθεια για τα αντικείμενα που δεν τους ενδιαφέρουν καθόλου… Τα στατιστικά δεδομένα που σημειώθηκαν, ενδεικτικά, στην ουσία αποκαλύπτουν τους πιο γνωστούς (αλλά όχι δοκιμασμένους) και παγιωμένους τρόπους μελέτης των μαθητών:

Τρόποι μάθησης:

Μάθηση με αποστήθιση, όταν δεν καταλαβαίνω αμέσως, Σύνδεση του προηγούμενου με το καινούργιο μάθημα, Εντοπισμός των ουσιωδών σημείων και σχηματισμός σφαιρικής εικόνας, Οργάνωση επανάληψης ενός μαθήματος, πριν από τις ασκήσεις εφαρμογής, Προγραμματισμός της εργασίας, Αδυναμία υπολογισμού του χρόνου, που είναι απαραίτητος για μια εργασία, Αδυναμία αντιμετώπισης της εργασίας στον κατάλληλο χρόνο. Αντιμετώπιση των δύσκολων και βαρετών εργασιών την τελευταία στιγμή, Καμία προσπάθεια για τα αντικείμενα που δεν ενδιαφέρουν καθόλου. Πρέπει να διερωτηθούμε τι είναι εκείνο που εμποδίζει τους μαθητές να μάθουν… Όσο και αν ακούγεται απλοϊκό ή μοιάζει απίστευτο, δεν έχουμε μάθει την τέχνη της πραγματικής βοήθειας προς τα παιδιά … Συνήθως, τους λύνουμε προβλήματα από τότε που είναι ακόμη μωρά… Δεν τα βοηθούμε, όπως πρέπει για να μάθουν να λύνουν μόνα τους τα προβλήματά τους… Με την παραμικρή δυσκολία που θα δείξει το παιδί, ακόμη και στους χειρισμούς βασικών αναγκών του, επιδεικνύουμε μια σαφώς υπερβολική διάθεση να «διευκολύνουμε» το προβληματισμένο παιδί, παρά να το οδηγήσουμε, με διακριτική βοήθεια σε έναν προσανατολισμό «άσκησής» του στον τρόπο της αυτοδύναμης αντιμετώπισης του προβλήματος που το απασχολεί…

Πώς μπορούμε να το βοηθήσουμε τους μαθητές αποτελεσματικότερα

Ο καλύτερος τρόπος είναι να οδηγήσουμε το παιδί στην αυτογνωσία και στην επεξεργασία μεθόδων που προσαρμόζονται στην Προσωπικότητά του. Θα πρέπει, δηλαδή να ξεκινήσουμε από αυτόν που μαθαίνει… Θα στηριχτούμε στις δυνατότητές του, έχοντας πάντα υπόψη την κοινωνική και την αλληλεπιδραστική διάσταση των μαθησιακών διαδικασιών. Στη συνέχεια θα τον οδηγήσουμε στην οικοδόμηση της δικής του γνώσης…Αφού πρώτα το οδηγήσουμε στη συνειδητοποίηση της Προσωπικότητάς του και στην ανάγκη να βελτιωθεί…

Τι νόημα θα δώσουμε στον όρο «διδάσκω»…:

Ότι δίνω στο παιδί κάτι έτοιμο…, Ότι του μεταφέρω μια προσαρμοσμένη γνώση…, Ότι κάνω κάτι στη θέση κάποιου άλλου…, Ότι πλαισιώνω, ελέγχω, αξιολογώ, ανταμείβω, υποστηρίζω…, Μήπως, ότι θέτω στη διάθεση των μαθητών τον εαυτό μου…, Ότι είμαι η βασική πηγή του υλικού τους…, Ότι πρέπει να τους προτείνω μια σειρά ασκήσεων διευκόλυνσης, Ότι πρέπει να προκαλώ τους μαθητές με μια πολύπλοκη κατάσταση, Ότι με διάφορα αντιπαραδείγματα πρέπει να φέρνω τους μαθητές αντιμέτωπους με προηγούμενες συνήθειες μάθησης…

Τι νόημα θα δώσουμε στον όρο «μαθαίνω»…:

Ότι συλλέγω ένα σύνολο πληροφοριών…, Ότι απομνημονεύω μια ποσότητα γνώσεων…, Ότι βελτιώνω το επίπεδο των γνώσεων…, Ότι έρχομαι σε αλληλεπίδραση με το περιβάλλον…, Ότι συναισθάνομαι την ανάγκη της μάθησης…, Ότι προσαρμόζομαι για να επιβιώσω…, Ότι προσπαθώ να έχω κοινωνική αναγνώριση…, Ότι αντιμετωπίζω δυσκολίες θέτοντας ερωτήματα στον εαυτό μου…, Ότι λύνω και επαναδιατυπώνω προβλήματα…, Ότι παίρνω, οικειοποιούμαι, παράγω, μαθαίνω, διδάσκω τον εαυτό μου…επανεξετάζοντας την αντίληψή μου για τον κόσμο…κ.λ.π.

Καλύτερη αυτογνωσία για καλύτερη μάθηση…:

Αυτό που ζητούμε συνήθως από τους μαθητές είναι να «μάθουν ένα μάθημα»… Αυτή η μαθησιακή δραστηριότητα μπορεί να φαίνεται απλή, είναι όμως πολύ περίπλοκη. Κι αυτό γιατί κάθε μαθητής είναι διαφορετικός. Χρησιμοποιεί προσωπικές στρατηγικές, οι οποίες δεν προσδιορίζονται επακριβώς. Για να διδάξει κανείς, είναι απαραίτητο να γνωρίζει τον άλλο. Για να μάθει, πρέπει να γνωρίζει τον εαυτό του και να είναι οργανωμένος. Πρέπει , ακόμη, να αποκτήσει μια σειρά από τεχνικές και κυρίως να εφαρμόσει έναν ορισμένο τρόπο σκέψης… Οι τεχνικές μάθησης είναι άμεσα συναρτημένες με κάποιες «στρατηγικές διδασκαλίας», οι οποίες προηγούνται στο χώρο της τάξης… Η μάθηση είναι το αποτέλεσμα αυτών των στρατηγικών… Πρέπει να τις προσεγγίσουμε, να τις αφομοιώσουμε, να τις εφαρμόσουμε σταδιακά, προκειμένου να πετύχουν οι μαθητές μας καλύτερο μαθησιακό αποτέλεσμα… Με στόχο τη βελτίωση της «μεθοδολογίας μελέτης» που αποτελεί μια από τις προτεραιότητές του σχολείου και ταυτόχρονα τη μεγαλύτερη προσφορά που μπορούμε να κάνουμε στους μαθητές μας, θα επεξεργαστούμε μεθοδικά και ρεαλιστικά στο φετινό χρόνο κάποιες από τις στρατηγικές αυτές…

Επιλεγόμενα….